Terug naar de Dansstijlen

Tango


Herkomst: Argentinië

Dans: Tango

Dansers: Ezequel Paludi en Sabrina Masso  


Argentijnse Tango is ooit door een schrijver benoemd als ‘een droevige gedachte waarop je kunt dansen’. Deze muziek- en dansvorm ontstond eind 19de eeuw in de havenkroegen en bordelen van Buenos Aires, als een uitlaatklep voor de armen, waarvan velen immigrant waren. Er woonden Afrikanen, Italianen, Duitsers, Nederlanders en Spanjaarden. De teksten van Tangoliederen gaan dan ook vaak over het verleden en het heimwee van deze immigranten. Omdat op die plekken voornamelijk mannen kwamen, dansten zij in eerste instantie met elkaar. In nog geen vijftig jaar werd Tango van een vulgaire dans van hoeren en gangsters een zeer gerespecteerde dansuiting. Men denkt dat ‘Tango’ komt uit het Latijn dat de basis was voor de Spaanse taal: ‘tangere’ betekent ‘vasthouden’. 


Tango kende haar Gouden Eeuw in de eerste helft van de twintigste eeuw, toen Argentinië tot de rijkste landen ter wereld behoorde. De Argentijnen dansten in Parijs en van daaruit verspreidde de dans zich snel over de andere grote Europese steden. In 1913 werden ook in Nederland de eerste lessen gegeven. De Tango, die in 1923 als dermate onzedelijk werd beschouwd dat de paus het nodig vond hem te verbieden, ontwikkelde zich in Europa tot een dans die een vaste plaats veroverde in het standaard latin-ballroom repertoire. De ballroomTango wordt rechtop gedanst op een afgemeten ritme en verplaatst zich meer door de ruimte dan de Argentijnse Tango. 


Karakteristiek voor de Argentijnse Tango zoals die in Tangosalons wordt gedanst zijn de intieme houding en het soms ingehouden, dan weer felle benenwerk. Dansparen, van wie de man de leiding heeft, improviseren rond basisfiguren als de gancho en de ocho. Voeten schuren langzaam over de vloer, benen dagen elkaar zwiepend uit, de hoofden zijn naar elkaar toe gebogen. Concentratie en communicatie tussen de danspartners zijn belangrijk. Elk paar heeft zijn eigen passen.


Wanneer de dans op een podium wordt gebracht is ze van te voren ingestudeerd, extraverter en voorzien van meer showelementen. 


In de bloeiperiode werd zanger en acteur Carlos Gardel de icoon van de Argentijnse Tango. Hij had een verleden als immigrant maar wist met zijn stem en teksten die vooral liefdesverdriet bezongen de harten van velen te bereiken. Hij kwam in 1935 om bij een vliegtuigongeluk.


Het instrument dat de muziek zijn melancholieke karakter geeft is de bandoneon, een verkleinde versie van de accordeon die door de Duitsers meegenomen werd naar Zuid-Amerika. Het orquesta tipica dat traditionele Tango begeleidt bestaat uit piano, viool, cello en contrabas. Een bekend Tangocomponist was Osvaldo Pugliese. Astor Piazzolla componeerde in de jaren ‘50 de Tango Nuevo, muziek om naar te luisteren, waarin meer ruimte was voor improvisaties en tempowisselingen. 


Tijdens de dictatoriale periode in Argentinië raakte de Tango in het vergeetboek doordat andere muziekstijlen opkwamen en er een samenscholingsverbod gold. Sinds dertig jaar kent Tango een enorme opleving. Net als flamenco en salsa is de beoefening ervan op de hele wereld toegenomen. Films als Tango van Carlos Saura en The Tango Lesson van Sally Potter hebben de dans in de schijnwerpers gezet. 


Vakkundige Nederlandse Tango-musici hebben zich in het genre gespecialiseerd zoals Sexteto Canyengue onder leiding van Carel Kraayenhof. Kraayenhof is beroemd geworden door zijn optreden tijdens het huwelijk van Willem Alexander en Maxima en maakte daarmee de Zuid-Amerikaanse muziek, met name de Tango, in Nederland populair. Kraayenhof en zijn mede musici hebben in 1988 het initiatief genomen om in Argentinië de Tango muziek te noteren. Zij geven les aan het Rotterdams Conservatorium.


De dansers Wouter Brave en Martine Berghuijs waren op dansgebied de pioniers, die eind jaren ’80 de Tango uit Argentinië haalden. De Argentijnen Lalo en Mirta Diaz openden in 1990 hun Academia de Tango in Amsterdam. Tegenwoordig wordt Tango geleerd in vele speciale Tangoscholen; er komen meesters over uit Argentinië. 


Het Argentijnse danspaar Ezequel Paludi en Sabrina Masso treedt sinds 2000 samen op en is veelgevraagd buiten Argentinië. Op de grote podia zijn buitenlandse Tangoshows te zien.